W dniach 9-11.03.2018 odbyła się szósta edycja Rajdu Szlakiem Walk I Armii Wojska Polskiego organizowanego przez Bałtyckie Stowarzyszenie Miłośników Historii „Perun”. W tegorocznym rajdzie wzięło udział 46 uczestników – rekonstruktorów i pasjonatów historii. Uczestnikami byli min. członkowie Towarzystwa Historycznego w Kcyni, GRH „Nałęcz” z Trzebiatowa i SHE „Odkrywcy” z Koszalina.

Rajd rozpoczął się w Okonku, gdzie w Szkole Podstawowej została przeprowadzona lekcja historii. Prelekcje wygłosili Zbigniew Izraelski i Wojciech Sokołowski z BSMH „Perun” i adiunkt Muzeum Obrony Przeciwlotniczej z Koszalina dr Wojciech Grobelski. Po wykładzie młodzież mogła zapoznać się z eksponatami – wyposażeniem i uzbrojeniem wojsk polskich i niemieckich. Pomoc w tej części okazali również członkowie TH w Kcyni.

W oczekiwaniu na pozostałą część uczestników rajdu, którzy mieli przybyć dopiero na wieczorny apel w Podgajach, zwiedziliśmy teren byłego obozu Oflag II D Gross Born w Kłominie. Tam przy pomniku poświęconym jeńcom tego obozu (początkowo byli to Francuzi, później Polacy – w tym powstańcy warszawscy) zapaliliśmy pamiątkowy znicz. Warto dodać, że w obozie przebywał pisarz Leon Kruczkowski, który po oswobodzeniu przez pewien czas przebywał w Jastrowiu. Uczestnicy rajdu z Kłomina udali się właśnie do Jastrowia, gdzie również zapalono znicz pod pomnikiem 4 i 6 DP, które zdobyły to miasto podczas operacji przełamania Wału Pomorskiego.

Stałym punktem rajdu jest wizyta w okolicach uszkodzonego mostu kolejowego na rzece Gwdzie koło Jastrowia. Znajduje się on na śladzie dawnej linii Jastrowie – Złotów i został wysadzony w 1945 roku. Most choć nie nadaje się do użytku dalej spina dwa brzegi Gwdy i jest doskonałym plenerem do zdjęć.

Wieczorem w pełnym składzie osobowym odbył się w Podgajach Apel Pamięci poświęcony trzydziestu dwu żołnierzom 3. pułku piechoty 1. Dywizji Piechoty Wojska Polskiego, którzy zostali spaleni w znajdującej się w tym miejscu stodole. Przy pomniku została wystawiona warta honorowa, wyczytane zostały nazwiska zamordowanych jeńców oraz zapalone znicze i złożone wiązanki kwiatów.

W tym miejscu warto wspomnieć o tym jak pokrętne były drogi polskich żołnierzy w czasie II WŚ. W czasie gdy w Podgajach ginie Albin Miksza niedaleko Koszalina, w Stalagu Luft IV przebywał jego krewny  - pilot polskiego 305 Dywizjonu Bombowego Jan Mikszo.

Sobota poświęcona była na zwiedzanie. W drodze do Wałcza odwiedziliśmy Szwecję, gdzie obejrzeliśmy budynek szkoły, w którym znajdowało się stanowisko dowodzenia 4. DP. Następnie uczestnicy rajdu obejrzeli dwie grupy warowne – Cegielnię i Wisielczą Górę oraz bardzo ciekawe miejsce - Czarodziejską Górkę w pobliżu Wałcza. Butelki, a nawet samochody pozostawione „na luzie”  toczą się tutaj do góry. Według specjalistów to dziwne zjawisko może być związane z przepływającymi pod drogą dużymi podziemnymi ciekami wodnymi, które wytwarzają promieniowanie powodujące anomalie magnetyczne.

Rajd był jednak poświęcony żołnierzom walczącym w 1945 na Pomorzu, więc pamiętając o tym oddaliśmy im hołd na Cmentarzu Wojskowym w Wałczu – przy pomniku wystawiona została warta i zapalone zostały znicze.

Wieczorem 10.03.2018 dotarliśmy do Kołobrzegu gdzie zostaliśmy zakwaterowani dzięki uprzejmości Starosty Kołobrzeskiego, pana Tomasza Tamborskiego, w Internacie Zespołu Szkół Nr 1 im. Henryka Sienkiewicza. Serdecznie dziękujemy również załodze internatu za miłe przyjęcie i smaczne posiłki.

Niedzielny poranek rozpoczęliśmy zbiórką uczestników pod budynkiem szkoły, skąd w szyku przemaszerowaliśmy ulicami Kołobrzegu pod Pomnik Zaślubin odwiedzając miejsca pamięci i wspomagające rajd Muzeum Oręża Polskiego (uczestnikiem rajdu był pracownik muzeum Paweł Urbaniak). Warty zostały wystawione i zapalone znicze przy tablicy poświęconej żołnierzom 14. pp przy ulicy Artyleryjskiej, 7. pp przy dworcu PKP oraz przy pomniku w miejscu śmierci ppor. Edmunda Łopuskiego, Pomniku Sanitariuszki i Pomniku Zaślubin Polski z Morzem.

Przy Pomniku Zaślubin komandor rajdu Zbigniew Izraelski zakończył oficjalnie VI Rajd Szlakiem Walk I Armii Wojska Polskiego. Każdy z uczestników otrzymał tu certyfikat, a wcześniej w Podgajach, pamiątkę rajdową poświęconą w tej edycji kapralowi Zatylnemu – żołnierzowi, który poległ w walkach na Wale Pomorskim, a jego niepochowane szczątki zostały odnalezione dopiero w latach siedemdziesiątych XX. wieku. Przy nich znajdował się ryngraf z Matką Boską, który obecnie można oglądać w Muzeum Oręża Polskiego.

Ostatnim akordem rajdu były tradycyjne zdjęcia nad Bałtykiem i zanurzenie repliki sztandaru 1. DP w jego falach.

Wydarzenie to nie mogłoby się odbyć bez pomocy wielu osób i organizacji. Chcielibyśmy tu serdecznie wszystkim podziękować, a w szczególności dyrekcji Szkoły Podstawowej w Okonku, dyrekcji Zespołu Szkół Nr 1 im.Henryka Sienkiewicza w Kołobrzegu, Staroście Kołobrzeskiemu Tomaszowi Tamborskiemu, Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu Miejskiej Energetyce Cieplnej z Koszalina, Centrum Dystrybucji „Sokołów” SA w Koszalinie, panu Danielowi Lipskiemu i panu Jerzemu Nowakowi.

Tekst:
Wojciech Sokołowski

Zdjęcia:

  • Michał Radwan-Wiatrowski
  • Tomasz Chachaj
  • Wojciech Sokołowski


Lekcja żywej historii w Szkole Podstawowej w Okonku


Lekcja żywej historii w Szkole Podstawowej w Okonku


Oflag II D Gross Born w Kłominie


Oflag II D Gross Born w Kłominie


Oflag II D Gross Born w Kłominie


Most na Gwdzie koło Jastrowia


Most na Gwdzie koło Jastrowia


Apel Pamięci przy pomniku w Podgajach


Grupa Warowna Cegielnia w Wałczu


Grupa Warowna Cegielnia w Wałczu


Grupa Warowna Wisielcza Góra w Strzalinach


Cmentarz wojskowy w Wałczu


Cmentarz wojskowy w Wałczu


Niedzielna zbiórka w Kołobrzegu


Przy tablicy pamiątkowej poświęconej żołnierzom 14. pp - Kołobrzeg


Pomnik w miejscu śmierci ppor. Edmunda Łopuskiego - Kołobrzeg


Pomnik Sanitariuszki - Kołobrzeg


Pomnik Sanitariuszki - Kołobrzeg


Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu


Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu - wrak czołgu PzKpfw IV


Pomnik Zaślubin Polski z Morzem - Kołobrzeg


Nad Bałtykiem - Kołobrzeg


Nad Bałtykiem - Kołobrzeg


Nad Bałtykiem - Kołobrzeg


Nad Bałtykiem - Kołobrzeg


Nad Bałtykiem - Kołobrzeg

 
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama