W dniach od 16 do 19 kwietnia 2026 roku członkowie Bałtyckiego Stowarzyszenia Miłośników „Perun” wraz z Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu oraz z grupą zapaleńców z Wałcza, Warszawy, Szczecina i Zgorzelca przemierzali miejsca związane z walkami 2. Armii Wojska Polskiego. 

Podczas wielu rozmów w czasie rajdów na ,,Pozycji Pomorskiej”, jakie od kilku lat organizuje stowarzyszenie, coraz częściej przewijała się propozycja zorganizowania wyprawy w miejsce walk 2. Armii Wojska Polskiego. Szybkie rozmowy z dyrektorem MOP w Kołobrzegu panem Aleksandrem Ostaszem zaowocowały wspólnym wyjazdem ,,na Łużyce”. 

W ciągu kilku kwietniowych dni, dzięki pomocy miejscowych pasjonatów historii, przemierzyliśmy pozycje wyjściowe do forsowania Nysy przez jednostki polskie w kwietniu 1945r., miejsca pamięci oraz cmentarze na których spoczywają nasi żołnierze. Odwiedziliśmy Zgorzelec, Toporów, Sobolice, Ruszów, Jagodzin, Rothenburg, Croswitz, Horkę, Budziszyn. W każdym z tych miejsc koledzy z Teatru Inscenizacji Historycznych z Wałcza wystawili posterunek honorowy podczas składani kwiatów i zapalania zniczy. 

Podczas czterech dni toczyliśmy bardzo ciekawe rzeczowe rozmowy, zwłaszcza że towarzyszył nam Pan Bogusław Perzyk znawca historii 1 i 2 AWP. 

Miejscem, które nas bardzo zaintrygowało była miejscowość Neudorf, gdzie stoi odsłonięty w 1968 roku postument poświęcony braciom Korczyńskim. Dzisiaj trudny do odczytania napis mówi o braterstwie broni ale nic nie mówi o tragedii rodzinnej. W rejonie tej miejscowości do walki weszły miedzy innymi trzy czołgi, kierowane przez trzech braci Korczyńskich spod Tarnopola. Po zniszczeniu siedmiu dział pancernych, spaleniu uległy ich wozy, dwóch z nich poległo, trzeci został ciężko ranny. Po rozmowie z mieszkańcami miejscowości przekonaliśmy się, że pamięć o tych ludziach uległa zatarciu, a napisy na pomniku nie odzwierciedlają kulisów pancernej tragedii. Cieszyliśmy się, ze mogliśmy tam dotrzeć i chociaż odrobinę przywrócić pamięć o czołgistach z ,,plutonu braci” 3 Brygady Pancernej.

Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom wydarzenia za wspólną podróż historyczną i mamy nadzieje na jej kontynuację.

Pieńsk, tablica poświęcona ,,żołnierzom września", jeńcom wojennym zmarłym w miejscowym lazarecie.

Toporów, zapoznanie się z umiejscowieniem w terenie polskich jednostek szykujących się do forsowania Nysy.

Toporów, w miejscu historycznego zdjęcia sztabu 2 AWP.

Toporów razem z p. Aleksandrem Ostaszem.

Na pozycjach wyjściowych 8 Dywizji Piechoty.

Cmentarz wojenny w Zgorzelcu

Cmentarz wojenny w Zgorzelcu

Cmentarz wojenny w Zgorzelcu

Pomnik poświęcony żołnierzom 37 Pułku piechoty w Ruszowie.

Obelisk w Ruszowie.

Pomnik w Jagodzinie.

Pomnik w Sobolicach

Pomnik w Rothenburgu.

Pomnik w Rothenburgu.

Pomnik w Rothenburgu.

Pomnik w Rothenburgu.

Nad Nysą Łużycką.

Nad Nysą Łużycką.

Pomnik w Croswitz.

Pomnik w Croswitz.

Pomnik w Croswitz.

Pomnik w Croswitz.

Pomnik w Croswitz.

Tablica pamiątkowa w Horce.

Budziszyn, obelisk poświęcony polskim żołnierzom w kształcie sarkofagu (polski napis wykuty z błędem).

Budziszyn, obelisk poświęcony żołnierzom 2. Armii Wojska Polskiego.

Budziszyn, obelisk poświęcony żołnierzom 2. Armii Wojska Polskiego.

Obelisk poświęcony braciom Korczyńskim w Neudorf.

Obelisk poświęcony braciom Korczyńskim w Neudorf.

Obelisk poświęcony braciom Korczyńskim w Neudorf.

Tekst: Zbigniew Izraelski
Foto: Zbigniew Izraelski, Piotr Palmowski, Wojciech Sokołowski